Interview with Billy Siméon, July 28, 2010

Louie B. Nunn Center for Oral History, University of Kentucky Libraries
Transcript
Toggle Index/Transcript View Switch.
Index

Search this Index
X
00:00:09 - Prezantasyon / Eksperyans tranblemandetè a

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Pour commencer, est-ce que tu peux me dire ton nom et ton âge?

Segment Synopsis: Pou kòmanse Billy Siméon bay non li ak laj li. Li poze kesyon pou rive klè sou bi entèvyou a. Claire Payton detaye tout sa ki genyen nan entèvyou a. Billy rakonte jan tranblemandetè a te trajik. Li di kote li te ye epi jan li te reyaji e rive sove nan bilding kote li te ye a. Li di sa li te panse tranblemandetè a te ye epi jan li te pèdi espwa. Li eksplike jan li rantre lakay li epi jan kominikasyon te difisil avèk fanmi aletranje yo. Li pale jan yo te kontinye reyaji nan lannwit lan. Li pale de dega kay li a sibi. Li eseye imite son tranblemandetè a te fè a. Li pale jan respirasyon moun te ye akoz pousyè.

Keywords: Douz Janvye; Endividi; Gwoup; Trajik

Subjects: Bilding; Kay; Replik

00:14:27 - Koz tranblemandetè a

Play segment

Partial Transcript: Billy Siméon: Il y a des gens qui disent que c'est Dieu qui a annoncé tout ça, c'est écrit dans la Bible, c'était juste la fin.

Segment Synopsis: Billy Siméon pale de rimè ki t'ap sikile sou sa ki lakoz tranblemandetè a. Men li menm li di jan li te wè sa nan moman sa te pase epi nan moman apre sa. Li di poukisa li panse li sove epi lòt moun peri. Li pale de relijyon li menm ak paran li pratike. Li pale jan lavi a te ye pou li touswit apre tranblemandetè a. Li di apre konbyen tan kominikasyon te retabli. Li eksplike apati ki moman sèvis transfè lajan te rekòmanse fonksyone. Li rakonte jan paran li te reyaji lè l te rive repale avèk yo. Li pale jan solidarite nan mitan moun yo ta pral sispann. Li di kijan li ateri nan kan kote li ye a apre l t'al pase tan nan pwovens. Li di poukisa li pa rete nan kay li a pito. Li pale de kondisyon lavi moun nan kan an. Li pran plizyè ekzanp pou moutre ke kondisyon lavi moun yo pa bon. Li di poukisa li poko retounen nan peyi li. Li pale jan jèn yo vin pèdi espwa nan peyi a.

Keywords: Kat; Kwayan; Manje; Nouriti

Subjects: Dlo; Kan; Relijyon

00:28:58 - Lavi nan Pòtoprens apre tranblemandetè a

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Quel--est-ce qu'il y a le choses que--de la vie 'en' Port-au-Prince, 'de' comment la ville fonctionne qui sont vraiment 'different' maintenent?

Segment Synopsis: Billy Siméon pran jan moun yo ap viv nan kan kòm yon bagay ki chanje nan Pòtoprens. Li di jan chak moun gen yon rezon ki mennen yo nan kan an. Li eksplike poukisa li santi li p'ap viv tankou moun. Li pale de jan li te konn viv anvan tranblemandetè a. Li pale de dirijan yo, de chanjman manjman mantalite ak idantite Ayisyen pou li eksplike jan li pa wè espwa. Li repwoche jan moun nan entènasyonal la ak konplisite kèk Ayisyen mete ansanm pou vann yon move imaj de peyi a. Li pale de jan gen Ayisyen ki sèvi ak move imaj peyi a pou anrichi tèt yo.

Keywords: Maji; Mazanza

Subjects: Ayisyen; Kan; Lavi; Pòtoprens (Ayiti); Site Solèy (Pòtoprens, Ayiti)

00:40:45 - Bon kote tranblemandetè a

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Tu as parlé un peu de ça deja mais je vais poser les question directement aussi: est-ce que a ton avis il y a des aspects positifs 'au' tremblement de terre?

Segment Synopsis: Billy Siméon rekonèt ke tranblemandetè a gen bon kote li tou. Li eksplike jan prezans kominote entènasyonal kapab yon bagay pozitif. Li pale de jan popilasyon sansibilize epi fòme sou zafè tranblemandetè kòm yon aspè pozitif. Li bay rezon ki fè li kite fanmi li an pwovens pito. Billy pale de kote tranblemandetè a frape ak kote ki sibi konsekans tranblemandetè a. Li pran ekzanp moun ki rantre Pòdepè pou moutre konsekans endirèk tranblemandetè a.

Keywords: Konstriksyon antisismik; Konstriksyon parasismik

Subjects: Pòdepè; Pòdpe; Tranblemandetè

00:48:42 - Etid ak fòmasyon pwofesyonèl

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Toi-même, tu étais étudiant avant le tremblement de terre?

Segment Synopsis: Billy Siméon klarifye pou Payton kisa li etidye. Li di poukisa li pa etidye psikoloji ke inivèsite leta a ofri. Li pale de patipri ki genyen nan pran moun nan inivèsite Leta a. Li pale de sa li konte etidye alavni epi ki kote li vle fè sa. Li pale konkirans ki pa genyen nan inivèsite yo ajoute ak koze politik kòm de pwoblèm inivèsite yo ap konfonte. Billy Siméon gen entensyon kite etid jesyon an tonbe epi kontinye ak yon lòt. Li bay lan ki bi l'ap fè sa. Li di poukisa li poko reprann ak etid la.

Keywords: Etidyan; Inivèsite; Lekòl pwofesyonèl

Subjects: Antreprenarya; Antrepriz; Biznis; Inivèsite Leta Ayiti; Inivèsite Leta dAyiti; Jesyon; Konkou admisyon; Lekòl pwofesyonèl; Psikoloji

00:53:27 - Responsablite Leta nan inivèsite fèmen

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Donc, euh, qu'est-ce que tu penses de--le rôle de l'Etat d'Haïti dans tout ça?

Segment Synopsis: Siméon bay Leta responsab inivèsite yo ki poko rekòmanse fonksyone a pou depi tranblemandetè a pase a. Li pale de pwoblèm Leta ki lakoz pwojè rekonstriksyon an poko ka rive ateri. Li eksplike rezon ki koz Ayiti pa genyen bon dirijan politik. Li eksplike jan se lajan ki konte pou yon moun fè siksè nan politik an Ayiti.

Keywords: Gouvènman; Leta; Rekonstriksyon

Subjects: Ayiti--Politik ak gouvènman; Dirijan politik; Politik

00:55:28 - Eleksyon ak kandida

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Donc, est-ce que--qu'est-ce que tu penses de les elections qui vont venir?

Segment Synopsis: Sou dosye eleksyon k'ap vini yo, Siméon di sa li swete de kandida yo apre yon tranblemandetè konsa. Li di li prè pou l vote men li di ak ki kondisyon l'ap fe sa. Li di admirasyon li genyen pou fanmi politik Manigat a.

Keywords: Ayiti; Plan; Vizyon

Subjects: Eleksyon; Fanmi Manigat; Kandida; Vòt

00:58:51 - Kominote entènayonal ak devlopman Ayiti

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Um, est-ce que tu fais confiance aux programmes des étranger pour Haïti?

Segment Synopsis: Siméon di sa li panse de plan kominote entènasyonal la genyen pou Ayiti. Li di kiyès ki ta sipoze prepare plan devlopman Ayiti. Li di nan ki kad li wè prezans etranje yo nan peyi a. Li di poukisa li paka opine sou Bill Clinton.

Keywords: Kandida; Plan

Subjects: Ameriken; Asistans imanitè; Ed imanitè

01:01:46 - Kesyon enterè jeneral / Pwostitisyon

Play segment

Partial Transcript: Claire Payton: Est-ce qu'il y a des autres choses que tu veux partager avec moi pour que je peux avoir un sens plus large sur le ton expérience depuis le tremblement de terre?

Segment Synopsis: Siméon di sa li panse de entèvyou a. Li pran ekzanp kèk sijè ke yo pa t rive kouvri. Li di tou jan yo te ka pi byen prepare kesyon entèvyou a yo. Kòm ekzanp, li poze tèt li kesyon sou lavi jenn fanm ak jenn gason ki pèdi paran yo nan tranblemandetè a. Li eksplike jan jèn yo oblije fè travay ke yo pa t'ap fè lè paran yo te la. Siméon di kijan li eseye ede jenn fi ki nan bezwen jan li kapab. Li pale de jan tranblemandetè a chanje degre pwostitisyon lakay jenn fi. Li di jan li konseye jenn fi sou risk ki pandye sou tèt yo. Li eseye konseye jenn gason yo tou pou pa pwofite de jenn fi ki nan bezwen. Pou moutre jan pwostitisyon an gaye toupatou, li pale de jan solda Ameriken yo te enplike nan pedofili apk pwostitisyon minè. Siméon moutre rapò ki genyen ant nivo edikasyon ak pwostitisyon. Li bay kisa ki pou fèt pou retire Ayiti nan eta li ye a. Li kontinye pou l di kisa li menm li bezwen pou moman prezan.

Keywords: Lesansyèl

Subjects: Bouzen; Bwouwèt; Dekonm; Jenès; Jèn; Pwostitisyon; Pwostitiye